9 Şubat Sigarayı Bırakma Günü

Sigaranın ve tüm tütün ürünlerinin insan sağlığına, çevreye ve geleceğimize verdiği zararları bir kez daha hatırlatmak ve sigarayı bırakmak isteyen herkese bilgilendirme yapmayı istedik.

Tütün kullanımı hâlâ küresel bir halk sağlığı sorunudur. Dünya Sağlık Örgütü’nün en güncel verilerine göre, 2024’te dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar yetişkin hâlâ tütün kullanmaktadır ve bu, dünya nüfusunun yaklaşık beşte biri anlamına gelmektedir. Bununla birlikte tütün ürünleri, her yıl 7 milyondan fazla insanın ölmesine neden olmaktadır ve bu sayı halen çok yüksektir.

Tütünün zararları yalnızca sayılarla sınırlı değildir; sağlık üzerindeki etkileri çok yönlüdür. Sigara ve diğer tütün ürünleri;

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)
Çeşitli kanser türleri (özellikle akciğer kanseri)
Kalp ve damar hastalıkları
İnme ve solunum yetmezliği

gibi yaşamı tehdit eden hastalıklarla doğrudan ilişkilidir. Nikotin bağımlılığı, sinir sisteminde değişikliklere yol açarak bırakmayı zorlaştıran güçlü bir bağımlılık mekanizması oluşturur.

Son yıllarda elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri gibi yeni nesil nikotin ürünlerinin kullanımı artmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü’nün raporuna göre, 100 milyondan fazla kişi e-sigara kullanmaktadır ve bu artış özellikle genç nüfusta belirgin bir şekilde yüksektir. Bu ürünler sıklıkla “zarar azaltma aracı” olarak tanıtılsa da, güncel bilimsel veriler uzun dönem etkilerinin belirsiz olduğunu ve gençlerde bağımlılığı artırdığını göstermektedir.

Tütün kullanımı yalnızca sağlık üzerinde değil, bireylerin ve ailelerin ekonomik refahı üzerinde de ciddi bir yük oluşturmaktadır. Sigara, sağlığı olduğu kadar halkın cebini de yavaş yavaş tüketen bir alışkanlıktır. Düzenli sigara harcamaları, zaman içinde hane bütçesinde önemli bir pay almakta; eğitim, beslenme ve temel ihtiyaçlar için ayrılabilecek kaynakların önlenebilir şekilde tükenmesine neden olmaktadır. Bu yönüyle tütün kullanımı, bireylerin cebinden düzenli olarak kaynak çekerek uzun vadede önemli bir ekonomik kayıp oluşturmakta ve hem bireysel hem de toplumsal refahı olumsuz etkilemektedir.

Bu tablo, tütün ve nikotin ürünleri ile mücadelede yalnızca sigarayı bırakmakla kalmayıp, tüm bu ürünlerin zararlarının anlaşılmasının ne kadar kritik olduğunu göstermektedir.

Sigara bırakma girişimleri, bireysel ve toplumsal sağlık açısından büyük önem taşır. Sigarayı bırakmak, kısa sürede bile vücudun iyileşmesine yol açar:

Kan dolaşımı hızla iyileşir,
Akciğer fonksiyonları toparlanmaya başlar,
Kalp ve damar hastalıkları riski düşer.

Aynı zamanda, tütün kontrolü stratejileri sadece sağlık açısından değil, ekonomik ve sosyal açıdan da değerlidir. Tütün kullanımı tedavi maliyetleri ile verim kayıplarına yol açarak hem bireylerin hem de ulusal sağlık sistemlerinin yükünü artırmaktadır. Bu nedenle, etkin tütün politikalarının uygulanması ve sürdürülmesi toplumsal refah için kritik önemdedir.

Unutulmamalıdır ki sigarayı bırakmak zor bir süreç olabilir; ancak yalnız değilsiniz. Hastanemizde sigara bırakma polikliniği bulunmaktadır. Nikotin Replasman Tedavisi (NRT) ve diğer kanıtlanmış tedaviler, kişiye özel planlarla bırakma başarısını artırmaktadır. Hekimlerimiz tarafından bireye özel destek sunulmaktadır. Merkezi Hekim Randevu Sistemi üzerinden kolayca randevu alınabilmektedir.

Sonuç olarak, sigara ve tüm tütün ürünlerinden uzak durmak; sadece bireysel sağlığımızı değil, sevdiklerimizin sağlığını ve genel toplum sağlığını da koruyacaktır. Bu Dünya Sigarayı Bırakma Günü’nde, sağlıklı bir yaşam için gerekli adımları atmaya davet ediyoruz. Unutmayalım ki tütün kullanımı dünyadaki en büyük halk sağlığı tehdidi olmaya devam etmektedir, ancak bu tehditle mücadele etmek mümkündür.

Dr. Ögr. Üyesi Ruhsel Cörüt

Giresun Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı