SON ZAMANLARDA GÖRÜLEN MANTAR ZEHİRLENME VAKALARI ENDİŞE VERİYOR.

Sonbaharda havalarin serinlemesi ve yağışların artması sonucunda doğada yabani mantarlar görülmeye başladı. Ancak bu yıl uzun zamandır bölgemizde görülmeyen bir durum görülüyor: Mantar zehirlenmeleri.
Son haftalarda Akşehir ve cevre ilçe hastanelerine çok sayıda hasta mantar zehirlenmesi şüphesi ile başvuru yapmıştır. Bu hastaların bir kısmında basit gıda zehirlenmesi tespit edilirken bir kısmın mantar zehirlenmesi şüphesi ile Konya’daki büyük hastanelere sevk edilmiştir. Sevk edilen hastalardan hâlâ tedavisi devam edenler mevcuttur.
EN BÜYÜK HATA: "Ben yıllardır mantar toplarım"
Son 10-15 yıldan farklı olarak, yağışlı geçen bir yılın ve ılık geçen bir yazın ardından bölgede yetişen bitki çeşitliligindeki olasi değişiklik "Ben yıllardır mantar toplarım, zehirlisini kokusundan, renginden anlarım" diyenler ve topraktan gelen her şeyi tamamen doğal ve şifalı sanan vatandaşlarımızın tecrübelerini boşa çıkarmaktadır. Ayrıca sonbaharda doğada kendiliğinden yetişen zehirli mantarlar ile zehirsiz mantarlar birebir aynı görünüme sahiptir.
Halk arasında kulaktan kulağa yayılan mantar efsaneleri maalesef en büyük tuzaktır:
* "Mantar yoğurtla yenirse zehir kırılır." — Yanlış! Yoğurt, mantar zehrini nötralize etmez.
* "Salyangozlar yiyorsa insan da yiyebilir." — Yanlış! Hayvanların sindirim sistemi ile insan metabolizması çok farklıdır; bir salyangoza zarar vermeyen zehir insanı öldürebilir.
* "Pişirince, sirkeli suda bekletince, ayranın içinde bekletince zehir kaybolur." — Yanlış! En ölümcül mantar türlerinin toksinleri ısıya, kaynatmaya veya aside tamamen dayanıklıdır.
Yani yenilebilir ve güvenli mantarları zehirli mantarlardan ayırt etmek için evde uygulanabilecek bir test yoktur. Bu nedenle ne kadar tecrübeli olursaniz olun ev bahçeniz dahil kırsal ya da kentsel bölgede yabani mantar toplamayın ve tüketmeyin.
MANTAR ZEHİRLENMESİ
Mantar zehirlenmesinin en yaygın belirtileri şiddetli karın ağrısı, bulantı, kusma ve ishaldir. Bazı hastalarin bu sikayetleri kendiliğinden iyileşirken bazi hastalar geri dönüşü olmayan organ yetmezliğine girebilir ve bu durum ölümle sonuçlanabilir. Tek bir zehirli mantarın yarısı bile bir yetişkinin organ yetmezliğine girmesi için yeterlidir.
Üstelik mantar zehirlenmeleri hemen belirti vermeyebilir. Mide bulantısı, kusma ve ishal gibi şikayetler bazen tüketimden 6 ila 24 saat sonra başlar. Şikayetler geçici olarak hafiflese bile zehir içten içe karaciğer ve böbreklere zarar vermeye devam edebilir. Organ yetmezliği ve ölüm riskini önceden tespit edecek bir test olmadığı gibi birçok mantar zehirlenmelerinin antitoksini de yoktur.
Yani gerçek mantar zehirlenmesi geri dönüşü ve tedavisi olmayan hasarlar ve ölüme yol açabileceğinden en önemli korunma yöntemi: DOĞADAN TOPLANMIŞ MANTARLARI YEMEMEKTİR.
YABANİ MANTARLARIN BERTARAF EDİLMESİ
Bu süreçte Akşehir ve çevre ilçelerde kırsal bölgelerde olduğu gibi evlerin bulunduğu kentsel bölgelerde (özellikle evlerin bahçelerinde) kendiliğinden yetişen yabani mantarların güvenli bir şekilde bertaraf edilmesi, küçük çocuklar ve evcil hayvanlar için riski azaltmak açısından önemlidir.
Ev bahçelerinde yetişen yabani mantarlar, eldiven giyilerek dikkatlice bir poşete konulmalı, poşetin ağzı sıkıca bağlanmalı ve uygun bir çöp kutusuna atılmalıdır. İşlemden sonra eller iyice yıkanmalıdır. Zehirli mantarlari sadece yemek değil dokunmak da zehirleyici olabilir.
Kırsal bölgelerde ise akılda tutulmasi gereken: ZEHİRSİZ BİR MANTARA ÇEVREDE BULUNAN ZEHİRLİ BİR MANTARIN SPORLARI BULAŞMIŞ OLABİLİR VE BU SPORLAR DA EN AZ MANTAR KADAR ZEHİRLİDİR.
Dolayısıyla bu dönemde Akşehir ve cevre ilçeler kırsalında, en emin olduğunuz mantarlarin bile sizi zehirleyebileceğini unutmayınız ve bu mantarlara dokunmayınız.
HER ZAMAN EN GÜVENLİ SEÇENEK: KÜLTÜR MANTARI
Denetimden geçmiş, ambalajlı, nerede ve nasıl yetiştirildiği belli olan kültür mantarları her zaman en güvenli tercihtir.
UNUTMAYIN: DOĞADAKİ HER OT ŞİFA, HER MANTAR YEMEK DEĞİLDİR.
Değişen iklim koşullarinda alışkanlıklara güvenmek veya merakla hareket etmek sizin ve sevdiklerinizin sağlığında geri döndürülemez hasarlara yol açabileceği gibi ölümle de sonuçlanabilir. Bu nedenle doğada yetişen hiçbir mantara dokunmayınız, toplamayınız ve yemeyiniz.
Sağlıkla ve güvenle kalınız.
Uzm.Dr. Burak SOLGUN